OSMANLI FETİH HAREKETLERİNDE AŞIRILIK
Osmanlı tarihinde en önemli mefhum nedir denirse adaletten sonra her halde fetihdir denebilir. bu osmanlı tarihine yön vermiş anlayış osmanlı yıkılana karar da devam etmiştir. burada altını çizmek istediğim nokta bir yerden sonra fetih anlayışında bir aşırılık ortaya çıkmış ve bunun bazı tarihi sonuçları olmuştur. şimdi onlardan bahsetmeden önce biraz osmanlı tarihinden bir örnek sunalım.
herkesin itiraf edeceği gibi osmanlı kuruluşundan bu yana toprakları ne kadar genişlerse genişlesin adaletten sapmamış ve gittiği yerlere götürdüğü en önemli şey adalet olmuştur. ayrıca osmanlı tarihininde sömürge soykırım kültürel dini asimilasyon asla yaşanmamıştır. aksine fethedilen bölgeler imar edilmiş kadılık valilik emniyet birimleri kurulmuş ve asayiş sağlanmıştır. vergiler ise cüzi miktarlarda kalmıştır.
ek olarak islam medeniyetinin bir taşıyıcısı olan osmanlı mimari eserler vakıf kültürü ve ticaret hanları gibi eserlerle cami külliye inşa etmiş ve medeniyetimizi yaşatmıştır.
bu temiz sicil halen osmanlı bölgelerini manen ve madden ayakta tutan yegane mirastır. balkanlardan kafkaslara afrikadan arap yarim adasına halen osmanlı mirası ayakta kalmıştır.
peki stratejik denebilecek hata osmanlı tarihinde nasıl vuku bulmuştur. bunun nedenlerini bende merak ediyorum ve üzerinde düşünüyorum. şöyle ki aşırılık herhangi bir işi özünden mahiyetinden uzaklaştırıp zıddı bir mecraya sürüklüyor. namazda kuran tilavetinde bile aşırılık haram islamda. öyle iken siyasette de aşırılıktan uzak durmak gerekiyor.
fetih hareketleri başında sona doğru tam bir islami fetih anlayışında iken sonraları toprak elde etmek cihan devleti olmak gibi amaçlarla karışmıştır denebilir. daha önemlisi batıya yapılan fetihler viyana kuşatması gibi batı halkını köşeye sıkıştırmış onları çaresizce bir birlerinden hazzetmeseler bile bir araya getirmiştir. haçlı seferleri başında bu türk akınına karşı bir birliktelikten başka bir şey değildir.
bu düşmanın konsolidasyonla hareket etmesi öyle bir batı bloğu ortaya çıkarmıştır ki o blok asırlar sonra halen hayatiyetini sürdürmüktedir. bu bloğun oluşmasının ilk aşamalarında siyasi bir strateji ortaya konabilir ve fetih araçları kılıç yerine diplomasi kültür medeniyet alışverişi eğitim sanat ticaret ile yapılabilirdi. kılıca açılan bu yegane yer batı bloğunu yekvucut kıldı ve bu blog osmanlıyı tarumar etti. şimdilerde abd ve avrupa birliği çatısı altında yaşayan bu blog temel kodları sabit olmakla beraber osmanlıdan bize şehit kanları ile miras kalan bu topraklarda bile bizi rahat bırakmıyor.
peki bu durumda ne yapmak gerek. bu gerçekten cevabı verilmesi zor bir soru. ama savaşla çözülmeyeceği ortada. bu durumda elimizden geldiğince medeniyetler kültürler uluslar ve devletlerararası ilişkileri geliştirmek işe yarayacaktır ümidindeyim. geçmişi avrupalıların yüzüne vurup durmak da kendi tarihimizin temiz siciliyle oyalanmak da çözüm gibi gözükmüyor. savaş bu yüzyıl ve bu küresel konjonktürde terörörize bir çerçeve ortaya çıkarıyor. mesela ukrayna rusya savaşı ölçeği küçük durmakla beraber bizi üçüncü dünya savaşının kıyısına defalarca getirdi. mazallah böyle bir durumda kamplardan her birinde nükleer silah ve kitle imha silahları ve kimyasal silahlar var. sayısı bilinmese de azı bile milyonlarca insanın ölümüne yetecek kapasitedeler.
yani savaş çözüm olmaktan çıkmış durumda. ve küçük ölçekli bir savaş olan ukrayna savsaşı bile enerji fiyatlarını olağan üstü etkiledi ve bu enflasyon küresel enflasyon olarak karşımıza çıktı.
yani biz temiz tarihi sicilimizle geleceğe iç huzuru ile yürürken bizim stratejik hatamız olan fetih mefhumunda aşırılımızın bir meyvesi batı bloğunun daha büyük ittifaklara sürüklenmesini engellememiz gerekiyor. tüm kusur batı bloğunda olsa da.
gönülleri fethetmekte fetih değil mi sanki.
Yorumlar
Yorum Gönder