VAHDETİN PARADİGMASI VE BİRLİKTE YAŞAMAK TECRÜBESİ

vahdet türk dil kurumu sözlüklerine göre bir olma tek olma olarak tanımlanmakta..mefhum olarak ise vahdet o denli mühim bir hakikat ki aksi durumda yani vahdetin olmadığı durumlarda hilkat bozulmaya yüz tutmakta ve her türlü var olma imkanı yaşama imkanı birlikte yaşama imkanları ve var olma pratikleri tehlikeye girmekte.

işte bu mefhumun bir paradigması var. ölçüsünü Hz. İbrahim'den ve diğer Peygamberlerin sünnetinden alan bu mefhum varlığın kendisini korumaktan kainatın mevcudiyetini korumasına kadar büyük bir çerçevede koruma yaşatma birlikte var olabilme ve yaşama teorisi ve pratiği sunmakta.

bir olmak ülküsü önce kendi varlık bütünlüğünü muhafaza etmeyi, o bütünlüğe saygı ve sevgi duymayı sonra diğer mahlukatın varlığının bütünlüğüne saygı ve sevgi duymayı ve peygamberlerin rehberliğinde bir hayatı mümkün kılmakta.

aslında bu paradigma hali hazırda var olan yaratılışa saygıyı ve sevgiyi, o yaratılış üzerinde düşünmeyi ve ona göre yaşamayı salık vermekte. kainatın yapısından hayvanatın yapısına insanın yapısından toplumun dünyanın yapısına bu yaratılış içinde saklı mükemmellik bize bu bütünlüğün korunması gerektiğini saygı ve sevgi görmesi gerektiğini ve bu mevcudiyet ile beraber birlikte yaşamamız gerektiğini salık vermektedir.

bu paradigma bize yani mahlukata o denli büyük bir yaşama imkanı sunuyor ki, bireysel mutluluğumuz, huzurumuz, güzelliğimizin kalıcı olması ve artması imkan dahilinde oluyor. vahdet ölçüsü elbette karşındakinin varlığına saygı ve sevgiyi esas alması ile birlikte ve beraber yaşamayı bize güçlü şekilde öneriyor. yani bir olmak peygamberlerin sünneti rehberliğinde birlikte birlik ve beraberliği birlikte hareket etmeyi ve yaşamayı şart koşuyor.

peygamberlerin sünnetinin altını çizmenin en önemli sebebi tabi ki vahdetin tanımı ve pratiği konusunda ortaya bir yanlışlık çıkmaması için. vahdet birbirine yapışmak, katışmak, vahdet olmadığı gibi bunu böyle sanmak büyük anlayış hatalarına sebep olmaktadır. bu üç kavramdan anlaşılacağı gibi bu tanımlar hem fiziksel bir yakınlığı salık vererek yanlış bir vahdet tanımına yol açmakta hem yaşamayı engelleyerek mahlukatın esas vazifesinin önüne set çekmektedir. yapışmak katışmak karışmak gibi şeyleri vahdet kabul etmek çok ciddi birlik dirlik düzen ve bütünlük özgürlük sorunları ortaya çıkarak insanı bunalıma sürüklemekte onu bir yerden sonra yaşayamaz hale getirmektedir. 

vahdet yani bir olmak ise fiziksel olmaktan çok önce sevgi ve saygı gibi iki manevi mefhumu öngörmektedir. yani kalbi birliği..karşındakinin varlığına tanımayı sevmeyi ona saygı duymayı öngörmektedir. bu görüleceği üzere önce manevi bir birlikteliği ve birlikte yaşamı salık vermektedir. birlikte yaşama pratikleri ise referansını peygamberlerden ve kutsal kitaplardan almaktadır. bu referanslar doğrultusunda bir medeniyeti ise insan kendi oluşturuyor. geliştirdiği kültürün cismaniyet kazanması ile ortaya yaşanabilir bir ortam çıkıyor. örf adet gelenek de bu ortamın mikro unsurları oluyorlar..devletler ise medeniyetlerin ve kültürlerin hem koruyuculuğunu hem gelişimini hem yaşama imkanlarını sağlıyor aktive ediyor. devlet teşkilat yapısı, hukuk kaideleri, görev ve yetki dağılımı ve pratiği ile insan ve hayvan dünyada kendine mutlu huzurlu ve güvenli bir yaşam alanı sağlıyor.

birlikte yaşamın ise insanlık tarihi boyunca birikmiş bir tecrübesi ve sabit rehberleri referansları ve bunlara dahil olan yeni tecrübeler ve ortaya çıkan yeni ilimler mevcut..dinler kültürler medeniyetler kendilerine has birlikte yaşama tecrübeleri sunarken bunun dışında kalan tanım ve pratikler hem yanlış bir anlayışı hem yanlış pratikleri ortaya çıkarıyor.

bunlardan en tehlikelisi nifak denebilir. nifak vahdetin zıddı. tanımı itibariyle parçalayıp bölmek demek..parçalama ve bölme çabası hem ahlaki hem varoluşsal hem yaşam pratikleri açısında o denli mahsurlu ki ayrıntılara girilse ortaya çıkan manzara bizi korkutabilir bile..

evvela nifak yapışmak katışmak karışmak gibi bir yakınlıktan bile ziyade bir yanlışlığı yani kötülüğü zulmü haksızlığı pratik etmekte ve bunu teorisi ile uğraşmaktadır. üzülerek söylemek gerekir ki son yüzyıl bu anlayışın yani nifakın her düzeyde hayatımıza dahil olduğu bir yüzyıl oldu. hakim medeniyetin ve ideolojik atmosferin hayat alanı sunduğu bu anlayış siyasette böl yönet politikasını ortaya çıkardı ve varlık düzeyinde ise atomu parçalamayı ve ondan tüm insanlığı hiçbir ahlaki insani değer olmaksızın yok eden bir silah yapmayı hatta kullanmayı mümkün kıldı. medeniyetlerin birbirlerini yok ederek var olabileceğini, devletlerin çatışan çıkarları uğruna onları düşman ilan etmeyi onları bölmeyi parçalamayı meşru kabul eden bu anlayış pratikte kavram olarak nifak mefhumunda kendini bulmaktadır.

bu tanım ve pratik maalesef yüz yıldır ağır şekilde günlük hayatımızı bloke edecek ve bizi çaresiz bırakacak aşamalara ulaşmaya çalışıyor. dünya savaşlarından iki kutuplu dünya tecrübesine tek kutuplu dünyadan terörün ataklarına dünya hep bu nifak anlayışının sancılarını ve bunun yarattığı sorunlarla uğraşmaktadır. 

bu sorunun önümüze bir anda çıkmadığını ifade etmek gerek ama son yüz yıl kazandığı hız ile ve imkanların kötüye kullanımı sebebiyle sorunları çözmek konusunda olumsuz denebilecek bir ortam ortaya çıkardı. sürekli artan sorunlar çözmek isterken karşımıza çıkan mevcut engeller hızlı sorun artışı bir hayli üzücü bir tablo çizmektedir.

işte tüm bu birikmiş sorunların çözümü vahdetin tanımı ve pratikleri konusunda hakikate uygun olmaktan geçiyor. peygamberlerin sünneti rehberliği kutsal kitaplar ve insanlık tecrübesi bu sorun yumağını çözebilecek büyük imkanlar olarak karşımızda duruyor.

hakikate ve varlığa dost olmanın onları anlamayı sağlaması yanında onun birliğine bütünlüğüne saygı ve sevgiyi salık veriyor. bu birlikte var olabilmeyi birlikte yaşayabilmeyi imkan dahilinde kılıyor. diğer dinlere medeniyetlere kültürlere devletlere saygı ve sevgi işbirliğini dostluğu birlikte kazanmayı mümkün kılıyor. yetki ve sorumluluk paylaşımı ise her birimizin taşıyabileceği kadar yükü omuzlarımıza yüklüyor ve hem bireysel hem toplumsal olarak bir şeyler yapabilmeyi mümkün kılıyor..

vahdetin paradigması hem tanımı hem pratikleri ile mükemmel bir yaşama imkanı demekken nifakın paradigması yaşamı tamamen ortadan kaldırmaya yeltenen çerçevesi ile günümüzde çözülmesi gereken bir sorun olarak duruyor..

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

DÜŞÜNÜR AKADEMİSİ'den SOSYAL POLİTİKALAR ÖNERİLERİ

KÜRESEL KONJONKTÜRDE ULUSLARARASI BİRLİKLER

ABD SİYASETİNDE STRATEJİK HATA: İSRAİL ODAKLI KÜRESEL SİYASET