DÜNYA ÇOK KUTUPLU VE ÖYLE KALMALI

20. yüzyılda küresel siyaset birici ive ikinci dünya savaşları sonrasında şekillendi ve soğuk savaş yılları ile farklı bir şekle büründü. Sovyetlerin çökmesi sonucu ise bambaşka bir hal aldı. şimdilerde yine bu yüzyılın başında yeniden şekilleniyor. 

birinci dünya savaşı tabi ki Osmanlı İmparatorluğunu yıkmak ve onun topraklarını paylaşmak için yapıldı. Osmanlıyı yıktılar ama topraklarını paylaşamadılar. bu ikinci dünya savaşına sebep oldu. bu savaş sonrası küresel kurumlar icat edildi ki yeni bir savaş çıkmasın. bunun sonucunda oluşan dünya siyasi konjonktürü konvansiyonel bir dünya savaşının önünü kesmesine rağmen yeni bir konsept ile savaşı sürdürdü. buna soğuk savaş dendi. soğuk savaşta dünya iki kutupluluğu yaşamaya başladı. ülkeler ABD ve SOVYETLER BİRLİĞİ kamplarından birine dahil olmak zorunda kaldı. bu iki kutupluluk savaş yöntemlerinde bir farklılaşma getirirken siyasi kültürel medeniyetsel ideolojik bir kamplaşmaya sebep oldu. bu bölünmüşlük hali ankonvasiyonel savaşı başat hale getirerek kendi karakterini buldu.

SOVYETLER'in yıkılması ile ise tek kutuplu bir küresel konjonktür ortaya çıktı. bu ABD'nin keyfince dünyada at koşturmasına elverişli bir durum demekti. ve yıllarca ABD dünyada küresel imparatorluk kıvamında hüküm sürdü.

ve şimdi ABD'nin bu keyfi imparatorluğu Afganistan Irak ve Suriye savaşlarında çöktü. daha İran ile Irak ile Suriye ile uğraşamayan, başarısız olan, geri çekilen bu "süper güç"'ün artık tek kutuplu denen dönemi sonlandı. askerlerini bu topraklardan geri çeken ABD ankonvansiyonel araçlarla küresel hegemonyasını sürdürse de artık global bir çok kutupluluktan biz rahatça bahsedebiliyoruz.

ABD'nin saydığımız coğrafyalarda başarısız olması ve geri çekilmesi sonucu Rusya Ukrayna'da bir süper güç olma denemesi yaptı. üçüncü dünya savaşı çıkması riski göze alınarak yapılan bu hamle de başarısız oldu. bu bize süper güç konseptinin artık çöktüğünü ülkelerin artık öyle keyfince at koşturacakları bir dünya kalmadığını göstermektedir.

dünya artık çok kutuplu ve bunu pekiştirdi. peki kim bu güçler. 

ABD, RUSYA, ÇİN, AVRUPA ve TÜRKİYE mevcut kutup 

Hindistan, Arap Birliği, Afrika Birliği, Türk Devletleri Teşkilatı, İKÖ potansiyel kutuplar 

henüz kutup olmasa bile kutup olma potansiyeli taşıyan kutuplar yani beş kutup ve potansiyel kutuplarla artık dünya farklı bir küresel konjonktüre evrildi.

bu durumda bizim mottomuz "dünya çok kutuplu ve öyle kalmalı" dır. 

zira biz birinci ikinci dünya savaşlarının hasarlarını, soğuk savaşın ankonvasiyonel tahribatını, tek kutupluluğun keyfiliğinin nasıl zulüm ürettiğini tecrübe etmiş bulunuyoruz. geçtiğimiz yüzyıldan bu yüzyıla öyle travmalar kaldı ki..bu tahribatı bu çok kutuplu dünya çözebilir kanaati yanlış sayılmaz. 

çok kutuplu dünya kaos mu peki. 

soğuk savaşın sürekli savaş hali, tek kutupluluğun keyfi zulüm hamlelerinden daha kötüsü karşımıza çıkabilir mi. bu sorunun cevabını tarih verecek ancak bu mevcut küresel kutuplar birbirlerini dengelediği müddetçe kimse artık eskisi gibi keyfi davranamayacaktır. 

Suriye iç savaşı buna örnek verilebilir. Ukrayna Savaşı da. Suriyede şu an ABD RUSYA ÇİN TÜRKİYE İRAN AVRUPA bilfiil siyaset güdüyor ve bu sebeple Suriye kimseye yar olmadı. olmaz da zira bu ülke ve bu topraklar üzerinde herkesin bir hesabı var. şifre burada "herkes" de gizli. artık tek ülke değil neredeyse her ülke küresel siyasette söz sahibi. Ukrayna savaşında görüldüğü gibi üçüncü dünya savaşı riski kimsenin kazanmadığı herkesin kaybettiği bir formatta iken bile Rusya Çin İran Türkiye ve Türkiye'nin hinterlandı, ABD ve Avrupa kampına karşı bir blog olma potansiyeli gösterdi. bu da artık Amerikan imparatorluğunun sonuna geldiğimizi tek kutupluluğun bittiğini göstermekte.

dünya çok kutuplu ve öyle kalmalı evet ancak bu durumda dünyaya bir koordinatör gerekmekte. buda ancak Birleşmiş Milletler'in reforme edilmesi ile gerçekleşebilir. küresel sorunlara küresel çözümler üretecek bir kurum ortaya çıkmalı ki ayrıca devletler arasında hakem olsun.

bu "küresel hükümet"'in ordusu NATO olabilir, polisi INTERPOL olabilir. kurulacak yeni kurumlarla bu KÜRESEL HÜKÜMET hüvviyetini pekiştirerek bu yeni küresel konjontürün kaosa evrilmesini engelleyebilir.

yani dünya çok kutuplu ve öyle kalacaktır. inşallah BM bu konjonktürde "küresel hükümet" olarak küresel sorunlara küresel çözümler üretebilecektir.

ayrıca BM idare merkezi Kıbrıs'a taşınmalı ve bu kurum ABD nüfuzundan kurtarılmalıdır.

mottoyu tekraren bitirelim.

"dünya çok kutuplu ve öyle kalmalı"

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

DÜŞÜNÜR AKADEMİSİ'den SOSYAL POLİTİKALAR ÖNERİLERİ

KÜRESEL KONJONKTÜRDE ULUSLARARASI BİRLİKLER

ABD SİYASETİNDE STRATEJİK HATA: İSRAİL ODAKLI KÜRESEL SİYASET