MANTIKTA ÇELİŞMEZLİK İLKESİ VE AKSİ

basit mantık ilkelerini hatırlatmak da nereden çıktı buna ne gerek var ki denir gibi geliyor bana ama eğer bu konuda bir gereksinim hasıl olmuşsa oturup hep beraber düşünmemiz gerekiyor. zira mantık aklın evi ve mahfazası. mantıkta ortaya çıkacak arızalar zamanla karmaşık bir zihne sonrasında tefekkür imkanını kaybetmiş bir akla evrilebiliyor.

işte bu basit mantık ilkelerini ifade ederken ve hatırlatırken böyle bir çerçeve önümüzde duruyor olmasından başka bir gerekçemiz yok.

akıl, varlık, olgu, olay, olan biten ne varsa, olan olmayan ne varsa bunun mahiyeti ile, niteliği, tanımı ile ilgileniyor. mantık bunlar yapılırken yani düşünürken akla sağlıklı bir bağlantılar silsilesi hediye ediyor. usul, yol ve yöntem açısından bir sıhhat bu. eğer bu matematiksel kabul edilebilecek ilke, usûl, yol ve yöntem kullanılmaz ise önce karmaşık bir zihin, sonrasında aklı tefekkür imkanından eden bir durum ortaya çıkıyor. bu durumda, ne aklın mahiyetle nitelikle ilgilenen yapısı ne mantığın ilkeleri, usul ve esasları işletilemez hale geliyor.

o takdirde mantığın temel üç ilkesini hatırlamakta fayda var sanıyorum. 

birincisi, "özdeşlik ilkesi"..

özdeşlik ilkesi bir varlığın kendinden başka bir şey olamayacağını, kendinden başka bir şey ile özdeş olamayacağını ifade ediyor.

yani A özdeş A iken,
       A özdeş değil B,

diyebiliriz. bir elma ancak kendisi ile özdeş olabilirken başka bir elma ile ya da bir armutla özdeş olamıyor.

ikincisi ve çok önemlisi "çelişmezlik ilkesi"
    
tutarlılık ifade eden bu ilke A, A iken, B olamaz,
A, A'dır ilkesini ifade ediyor. 
A'ya, B ile özdeş dendiğinde çelişmezlik ilkesi devre dışı kalıyor ve çelişki ortaya çıkıyor. 
yani bir elmaya önce elma sonra armut demek çelişki ifade ediyor.

üçüncüsü, "üçüncü halin olmazlığı ilkesi". .
A, A  iken /  B, B iken 
A, hem A hem B olamıyor.
 
Görüldüğü gibi mantık ilkelerinin temelinde özdeşlik ilkesi bulunuyor. 

yani bir elma kendisinden başka bir şey olamıyor. bu halde, elmaya önce elma, sonra armut demek çelişki iken,
elma, hem elma, hem başka bir elma, hem armut olamıyor.

dolayısıyla bu ilkeler zihnen bir tutarlılığı, mantıksal bir sıhhati ve teknik bir sağlıklı düzgün düşünme yöntemini salık veriyor.

bunun aksine gelince..

mantık ilkelerinin işletilmemesi, zihinsel bir konformizm ortaya çıkardığı gibi, duyguların karmaşasına da sebep oluyor. örneğin, vatanını sevdiğini söyleyen biri aynı zamanda vatanının yok olmasını istiyor ve bunun için uğraşıyorsa çok büyük bir duygusal çelişki ortaya çıkarıyor.

bir insanın insan olduğu, kendi ile özdeş olduğu muhakkakken, ona hayvani vasıflar atfetmek, hatta madde düzeyinde görmek, hatta varlığı olmayan bir "şey" muamelesi yapmak, yine hem özdeşlik ilkesi ile hem çelişmezlik ilkesi ile çelişmektedir.

insanın kendini kutsaması da, kutsal olmayan bir varlığı, kutsal bir varlıkla özdeş kabul etmek yine bir mantık hatasıdır. özdeşlik ilkesi ile çelişmekte ve dahi bizatihi kendisi çelişkidir.

şimdi bunlardan biri, bir kaçı giderilebilir mantık hataları düzeyindeyken, terörizmin ortaya saçtığı mantıksızlıkların haddi hesabı yoktur. bu denli özdeşlikten, çelişmezlik ilkesinden, üçüncü halin olmazlığı ilkesinden yoksun zihin nasıl işler kalır ve bir şeyler düşünebilir. 

tabi ki öyle bir şey yok. yani terörizm, düşünmeyi ve zihinsel faaliyeti değil, uyuşturucu kullanımını, terör baronlarının emirleri ile kendini bir yerde patlatmayı salık veriyor. 

yani bu konuda zihinsel bir ıslah için gerekli talep, başvuru, terörizm tarafından yapılmıyor ve bu hal ideal kabul ediliyor.

aslı esasında gerçeğin inkarı, keyfi bir gerçeklik algısını zihne yerleştiriyor ve kişi mantık ilkelerine göre değil keyfine göre düşünüyor. bu keyfîlik o hale geliyor ki, en apaçık hakikatler bile inkar edilip, yerine bu zihinde üretilmiş mantık ve akıldan yoksun keyfi düşünceler yer değiştirilmek isteniyor. yani mantık ve akıl umurda olan bir şey değil bu durumda.

milyonlarca çelişkili düşünce ve duygu bir bünyede nasıl barınıyor ve yaşıyor derseniz, terörizm zaten düşünmeyi ve yaşamayı yasaklıyor.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

DÜŞÜNÜR AKADEMİSİ'den SOSYAL POLİTİKALAR ÖNERİLERİ

KÜRESEL KONJONKTÜRDE ULUSLARARASI BİRLİKLER

ABD SİYASETİNDE STRATEJİK HATA: İSRAİL ODAKLI KÜRESEL SİYASET